Άνθρακες ο θησαυρός σχετικά με τη μη αναζήτηση των αχρεωστήτως καταβληθέντα στους συνταξιούχους χηρείας που διαβεβαίωναν οι κυβερνητικοί παράγοντες
Νέο πλαίσιο για την επιστροφή ποσών που καταβλήθηκαν αχρεωστήτως σε συνταξιούχους και ασφαλισμένους θεσπίζει το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, για να μην υπάρχουν διαφορετικές πρακτικές από τα ασφαλιστικά ταμεία.
Η ρύθμιση αφορά περιπτώσεις στις οποίες καταβλήθηκαν συντάξεις, επιδόματα ή άλλες παροχές χωρίς να πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις, είτε λόγω διοικητικών ή τεχνικών λαθών είτε επειδή δεν δηλώθηκαν έγκαιρα αλλαγές στην προσωπική ή ασφαλιστική κατάσταση του δικαιούχου.
Η διάταξη αυτή δεν προβλέπει διαγραφή ή ειδική μεταχείριση για τα αχρεωστήτως καταβληθέντα στις συντάξεις χηρείας. Αντίθετα, θεσπίζει ενιαίο τρόπο ανάκτησης των οφειλών για όλες τις κατηγορίες συντάξεων και παροχών. Αξίζει να σημειωθεί ότι το νομοσχέδιο δεν αλλάζει τις προϋποθέσεις χορήγησης της σύνταξης χηρείας, αλλά μόνο τον τρόπο με τον οποίο θα ανακτώνται ποσά που καταβλήθηκαν χωρίς νόμιμη αιτία. Για τους δικαιούχους που έχουν ήδη λάβει ειδοποιήσεις για επιστροφή ποσών από παλαιότερες υποθέσεις, η νέα ρύθμιση αναμένεται να εφαρμόζεται ως προς τον τρόπο αποπληρωμής, εφόσον τεθεί σε ισχύ.
Σύμφωνα με τη διάταξη, η επιστροφή των ποσών θα γίνεται μέσω μηνιαίας παρακράτησης 10% της καθαρής σύνταξης, ενώ θεσπίζεται και κατώτατο όριο παρακράτησης 50 ευρώ τον μήνα. Ο e-ΕΦΚΑ θα εκδίδει απόφαση καταλογισμού της οφειλής και η αποπληρωμή θα πραγματοποιείται αυτόματα από τις μελλοντικές συνταξιοδοτικές παροχές, χωρίς να απαιτείται ξεχωριστή διαδικασία.
Η νέα διαδικασία προβλέπει επίσης αυτόματο συμψηφισμό με αναδρομικά. Αν ένας συνταξιούχος δικαιούται αναδρομικά αλλά έχει οφειλή από αχρεωστήτως καταβληθείσες παροχές, το ποσό της οφειλής θα αφαιρείται απευθείας. Αν τα αναδρομικά δεν επαρκούν, το υπόλοιπο θα συνεχίσει να εξοφλείται μέσω των μηνιαίων παρακρατήσεων. Σε περίπτωση διακοπής της σύνταξης πριν ολοκληρωθεί η αποπληρωμή, η οφειλή θα αναζητείται σύμφωνα με τον Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων.
Παραδείγματα εφαρμογής: Συνταξιούχος με καθαρή σύνταξη 1.000 ευρώ και οφειλή 1.200 ευρώ θα έχει μηνιαία παρακράτηση 100 ευρώ, με αποτέλεσμα η οφειλή να εξοφληθεί σε 12 μήνες. Συνταξιούχος με καθαρή σύνταξη 450 ευρώ και οφειλή 600 ευρώ θα έχει παρακράτηση 50 ευρώ, καθώς εφαρμόζεται το κατώτατο όριο, παρότι το 10% της σύνταξης αντιστοιχεί σε 45 ευρώ. Συνταξιούχος με καθαρή σύνταξη 900 ευρώ και οφειλή 3.000 ευρώ θα έχει μηνιαία παρακράτηση 90 ευρώ, με την εξόφληση να ολοκληρώνεται σε περίπου 33 μήνες. Αν συνταξιούχος δικαιούται 2.500 ευρώ αναδρομικά και παράλληλα οφείλει 1.000 ευρώ στον e-ΕΦΚΑ, θα γίνει αυτόματος συμψηφισμός και θα λάβει 1.500 ευρώ, χωρίς να απαιτηθούν μελλοντικές παρακρατήσεις.
Με τη νέα ρύθμιση, το υπουργείο Εργασίας επιχειρεί να δημιουργήσει έναν ενιαίο μηχανισμό ανάκτησης αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών. Ωστόσο, το ελάχιστο όριο παρακράτησης των 50 ευρώ αναμένεται να επιβαρύνει ιδιαίτερα τους χαμηλοσυνταξιούχους. Την ίδια ώρα, η κυβέρνηση βρίσκεται αντιμέτωπη με έντονη κριτική από τους δικαιούχους συντάξεων χηρείας, καθώς επί χρόνια καλλιεργήθηκε η εντύπωση, αλλά και από πρόσφατες δηλώσεις κυβερνητικών παραγόντων ότι τα αχρεωστήτως καταβληθέντα δεν θα αναζητηθούν. Η νέα διάταξη έρχεται να διαψεύσει αυτές τις προσδοκίες, αφήνοντας χιλιάδες συνταξιούχους αντιμέτωπους με παρακρατήσεις και αναζήτηση οφειλών που πολλοί πίστευαν ότι είχαν οριστικά κλείσει.
Ακολουθεί το άρθρο 42 του νόμου «Ενίσχυση της εφαρμογής της ισότητας της αμοιβής μεταξύ ανδρών και γυναικών για όμοια εργασία ή για εργασία ίσης αξίας και λοιπές διατάξεις – Ενσωμάτωση Οδηγίας (Ε.Ε.) 2023/970»
Άρθρο 42: « Αναζήτηση αχρεωστήτως καταβληθεισών παροχών από το νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου με την επωνυμία «Ηλεκτρονικός Εθνικός Φορέας Κοινωνικής Ασφάλισης» (e-Ε.Φ.Κ.Α.) με παρακράτηση από τη χορηγούμενη σύνταξη»
- Παροχές, από οποιαδήποτε αιτία, που καταβλήθηκαν αχρεωστήτως από το νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου με την επωνυμία «Ηλεκτρονικός Εθνικός Φορέας Κοινωνικής Ασφάλισης» (e-Ε.Φ.Κ.Α.) παρακρατούνται με απόφαση του e-Ε.Φ.Κ.Α. από τα ποσά των συντάξεων που θα καταβληθούν κατά τους επόμενους μήνες, σε ισόποσες μηνιαίες δόσεις, μέχρι την ολοσχερή εξόφλησή τους. Το ποσοστό της μηνιαίας παρακράτησης ανέρχεται στο ένα δέκατο (1/10) του ποσού της μηνιαίας σύνταξης, όπως αυτό διαμορφώνεται μετά τις νόμιμες κρατήσεις και δεν μπορεί να υπολείπεται του ποσού των πενήντα (50) ευρώ. Σε περίπτωση χορήγησης χρηματικής παροχής αναδρομικά, η οφειλή του πρώτου εδαφίου συμψηφίζεται μ’ αυτή και το τυχόν υπόλοιπο υπόκειται στην παρακράτηση του δεύτερου εδαφίου. Σε κάθε περίπτωση ο ασφαλισμένος δικαιούται να προβεί οποτεδήποτε σε ολοσχερή εξόφληση της οφειλής του.
- Εάν διακοπεί η καταβολή κάθε σύνταξης, για οποιονδήποτε λόγο, προ της ολοσχερούς εξόφλησης του αχρεωστήτως καταβληθέντος ποσού, το υπόλοιπο εισπράττεται σύμφωνα με τις διατάξεις του Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (ν. 4978/2022, Α’ 190).
- Αναδημοσίευση από τα νεα των συνταξιούχων
